|
PO WOJNACH NAPOLEOÑSKICH
Po wojnach napoleoñskich Z³otoryja by³a niewielkim miastem powiatowym pod wzglêdem znaczenia spo³eczno - politycznego. Do miasta przeniesiono urz±d landrata, co spowodowa³o osiedlenie siê wielu urzêdników w³adz powiatowych oraz cz³onków ich rodzin. Po Wio¶nie Ludów powiat z³otoryjski nale¿a³ do powiatów o silnej emigracji. Wielu mieszkañców opuszcza³o go i wyje¿d¿a³o do innych regionów pañstwa pruskiego i Niemiec w poszukiwaniu lepszych warunków ¿ycia. To wywo³ywa³o sta³e zmniejszanie siê ludno¶ci powiatu.
PO I WOJNIE ¦WIATOWEJ
Wybuch I wojny ¶wiatowej spowodowa³ kolejne straty w ludziach. Sytuacja zaczê³a siê zmieniaæ po kilku latach od zakoñczenia wojny.
W 1925 roku powierzchnia powiatu z³otoryjskiego wynosi³a 60 936,8 ha, a liczba mieszkañców - 53 954 (w tym 17 701 - 32,8% stanowi³a ludno¶æ miejska).
W rezultacie zmian administracyjnych, które przeprowadzono w 1932 r. powierzchnia naszego powiatu uleg³a zwiêkszeniu o ponad 13 tys. ha. Zlikwidowano wówczas powiat ¶wierzawski i przy³±czono go do powiatu z³otoryjskiego z miejscowo¶ciami: miasto ¶wierzawa, Stara Kra¶nica, Soko³owiec, Gozdno, Biegoszów, Lubiechowa, Janówek, Dobków, Wojcieszów, Chro¶nica, Nowy Ko¶ció³, Rzeszówek, Rz±¶nik i Podgórki, z powiatu jaworskiego przy³±czono natomiast gminy: Leszczyna, £a�niki i Prusice.
Od powiatu z³otoryjskiego odpad³y tylko Siedliska, przy³±czone do powiatu legnickiego. Powiat z³otoryjski zajmowa³ wówczas 84 106 ha i pod wzglêdem obszaru plasowa³ siê na 7 pozycji w rejencji legnickiej.
W roku 1937 liczy³ 71 578 mieszkañców i równie¿ utrzymywa³ siê na 7 miejscu. W latach 1910-1925 strata migracyjna ludno¶ci z powiatu z³otoryjskiego wynosi³a 3,5 tys. osób, w latach 1925-1939 a¿ 7,4 tys. Liczby te dowodz± dalszego wyludniania siê powiatu z³otoryjskiego w okresie miêdzywojennym.
Landraci powiatu z³otoryjsko-chojnowskiego w latach 1818-1945:
1818-1820 von Johuston und Krogelborn
1824-1839 Muller
1841-1848 von Elsner
1848-1851 Giuido von Skal (komisaryczny)
1852-1892 Ernst von Rithkirch und Trach
1892-1922 Maximilian Ernst
1923-1932 Gauglitz
1932 - dr Koch
1933-1934 dr Edmund Strunz
1935-1941 Erich Daluege
1941-1945 dr Hans von Studnitz
PO 1945 ROKU.
Po II wojnie ¶wiatowej powiat z³otoryjski zosta³ w³±czony do pañstwa polskiego. W podziale Dolnego ¶l±ska powiat z³otoryjski stanowi³ Obwód 31. Pe³nomocnictwo do tworzenia polskiej administracji w powiecie otrzyma³ Antoni Skowron.
W 1945 roku utworzono w Z³otoryi starostwo powiatowe i powiat z³otoryjski w sk³ad, którego wesz³y 3 miasta: (Chojnów, ¶wierzawa, Z³otoryja) oraz 6 gmin: (Krzywa, Nowy Ko¶ció³, Pielgrzymka, Rz±¶nik, Strupice i Zagrodno).
W 1945 ludno¶æ powiatu wynosi³a oko³o 27 tys osób. Zgodnie z ustaw± z 1950 roku zniesiono starostwa, a jednolitymi organami w³adzy sta³y siê powiatowe Rady Narodowe.
Podobny stan rzeczy utrzymywa³ siê do roku 1975, gdzie w wyniku reformy w samorz±dzie terytorialnym zlikwidowano powiaty i wprowadzono dwustopniowy podzia³ administracji (województwo - gmina), w miejsce trójstopniowego podzia³u (województwo - powiat - gmina).
Dopiero w roku 1998 ponownie powrócono do trójstopniowego podzia³u administracyjnego i utworzono po raz kolejny powiat z³otoryjski.
W³adze powiatu z³otoryjskiego w latach 1945-1975:
Skowron Antoni (Pe³nomocnik Rz±du) 1VI 1945-XII 1945
Herbut Franciszek (Pe³nomocnik Rz±du) I 1946-17 IV 1946
Barski Franciszek (Starosta Powiatu) 19 IV 1946-IX 1946
Ja¶kiewicz Zygmunt (Starosta Powiatu) X 1946-30 VI 1949
Pondo Henryk (Starosta Powiatu) 30 VI 1949-26 X 1949
Dessau Aleksander (Starosta Powiatu) 26 X 1949- 6 VI 1950
Przybylski Jan (Przew. Prezydium PRN) 20 IV 1952
Hodowany Stanis³aw (Przew. Prez. PRN) 20 IV 1952-3IX 1956
Przybylski Jan (Przew. Prez. PRN) 3 IX 1956-5IX 1957
Trembulak Antoni (Przew. Prez. PRN) 16 X 1957-30 VI 1964
Hodowany Stanis³aw (Przew. Prez. PRN) 1 VII 1964-29 XII 1971
Przenzak Mieczys³aw (Przew. Prez. PRN) 9 II 1972-15 XII 1973
Przenzak Mieczys³aw (Naczelnik Powiatu) 15 XII 1973-13 VI 1975
(Na podstawie Dziejów Z³otoryi opracowa³: Daniel Zamróz)
|